20 Şubat 2016 Cumartesi

HAŞHAŞ EKİMİ VE AFYON HASATI

HAŞHAŞ EKİMİ VE AFYON HASATI
Kimya dışında biyoloji ve botaniklede çok ilgilenmekteyim. Size belki yetiştirimi en kolay psikoaktif bitkilerden biri olan haşhaşı yetiştirmeyi ve içindeki afyonu toplamayı anlatacağım. Bu bilgilerin internetten bulduğum kaynakları çevirerek ve deneyimlerimle yazıyorum. Haşhaş kenevirin aksine göze hasat vakti dışında hiç batmayacağından yetiştimek çok daha kolaydır. Deneme amaçlı 5-6 adet ekmiştim saksıya kimse dikkat etmemişti.
Haşhaş/Afyon nedir?
Haşhaş latince ismi Papaver somniferum olan tek yıllık bir bitkidir. Gelincikgillerdendir yani yollarda gördüğümüz yabani gelinciklerle akrabadır. Ülkemizde ekimi devlet kontrolundedir ama görüntüsü ve çiçekleri için ekimi izinsizlere yasak değildir. Bitki ağrı kesici yapımı için ekilir genelde. İçinde afyon sakızı denen beyaz-kahve bir sıvı bulunur ve %10 morfin %5 kodein ve çeşitli alkaloidler içerir. Bunlar uyuşturucu imalatı için (özelliklede eroin) için kullanılır ama labaratuvarsız morfin-eroin sentezi zor olduğundan denemenizi önermem. Toplanan afyon sakızı genellikle bir pipo'dan yakılarak içilir.
Yetiştirmek içi yerler
Haşhaş kesinlikle göze batmaz. Tohumdan çıktıktan çiçeklenene kadar olan dönemde zaten yabani bir ota benzer. Çiçeklendiğinde ise açtığı çiçekler (genelde beyaz) büyük ve estetiktir bu yüzden kendi bahçenizde ekerseniz herkes normal bir çiçek sanıp art bir düşünceye kapılmayacaktır. Daha paronayak biriyseniz boş bir araziye yada ormanda ıssız bir köşeyede ekebilirsiniz. Haşhaşı asla küçük bir alanda yetiştirmeye çalışmayın çünkü bir kaç saksıda yetiştirirseniz dişe dokunur bir afyon üretimine sahip olamazsınız. en az 50-60 bitkiniz olsun.
Tohumlar
Tohumları çok küçüktür ve gri yada beyaz renktedir. Migros gibi süpermarketler yemek yapımı için 500 gr'lık paketler halinde satarlar 10 liraya. 500 gram ile bir kilometre karelik alanı bile doldurabilirsiniz bile.
İklim ve Ekim zamanı
Eğer kışın çok soğuk olmayan bir yerde yaşıyorsanız tohumları eylül sonu ekim başı ekmeniz gerekir. Eğer daha soğuk bir yerde iseniz mart'ta havaların 5+ derece olmaya başladığı vakitlerde ekin. Kışın ekilen tohumlar daha verimli olur. Tohumlar çok küçük olduğundan tek tek ekmek yerine 10-15 tohumu elinizi alarak küçük bir alan için serperek ekin. Ekim yerini böyle doldurun. Bu şekilde daha dağınık duracağından şüphe oranıda azalır.
Bakımı
Tohumlar filizlendikten sonra 1 ay beklenir. 1 ay sonra daha az gelişmiş filizler yolunur. Bundaki amaç alandaki bitki nufusunu seyreltmektir. Mesela metrekareye 15 tohum attık 10 tanesi çimlendi ama bu çok sık olacağından metrakareye 5 bitki düşmesi sağlanmladır. Haftada bir kere sulayabilirsiniz yağmur almayan bir yerde yaşıyorsanız. Haşhaş yabani bir bitki olduğundan pek çok hastalığa dayanıklıdır. Gübrelemeye ihtiyacı yoktur ama gelişimi hızlandırmak için verilebilir. Çevresinde ki yabani otları temizlemekte gelişmesine katkı sağlar.
Çiçeklenme
Haşhaş filiz verdikten 3 ay sonra çiçeklenmeye başlar (ilkbahar ekildiyse). Dışarda olacağından tozlaşma ve döllenme sorunu olmayacaktır. Dölllenen çiçekler yaklaşık 2 hafta içinde yapraklarını döküp şişmeye başlarlar. Sulama yapmak tavsiye edilmektidir bu dönemlerde.
AFYON HASADI
Kapsüllerin içinde ki afyonun olup olmadığını kapsülü çizerek anlayabiliriz. Çizdiğimizde çıkan sıvı kapsül üzerinden aşağı akıyorsa olmamıştır, eğer akışkansa ama yere akmıyorsa üstünde kalıcak kadar kıvamlıysa olmuştur. Öncellikle bir jilet yardımıyla yatay şekilde kapsüle 2-3 çizik atılır ve beyaz bir sakız kanar. Bu diğer kapsüllerede uygulanır ve bir gün bekletilir. Havayla tepkimeye giren afyon beyaz renginden siyaha döner ve katılaşır. Bu katı sakızı bıçağın arkasıyla toparlarız. Sonra bitkiye yeniden çentik açarız. Bitkinin suyu/sakızı bitene kadar bunu tekrar ederiz (3-4 kere). Ve hasat tamamlanır. En az 50 60 bitkiniz olmalıdır. Bu sizin bir yıllık ihtiyacınızı karşılar. Bir kapsül 80 mg kadar afyon içerir. bir bitki 5 adet ortalma kapsül verir.
Afyon temizleme
Topladığınız afyon içinde pislik toz ve bitkisel maddelerde getireceğinden temzlenmesi gerekir çünkü tüttürülemeyecek kadar çiğdir. Öncellikle sıcak bir tencere suya topladığımız afyonu çözünebilecek şekilde koyuyoruz ve içinde çözüyoruz. Suyun rengi kahverengi balımsı bir renk alacaktır. Suyun altında biriken pislikleri kahve filtresi ile süzüyoruz. Daha sonra suyu KAYNATMADAN yavaşça buharlaştırarak kurutuyoruz. Su 100 derecede kaynar ve morfinin kaynama sıcaklığı bunun altındadır yani kaynatmak bütün şeyi bozacaktır. Tamamen kuruyunca çikolatamsı bır tortu oluşacaktır. Bunu bir bıçakla kazıyarak rafine edilmiş ve temiz afyon sakızına sahip oluyoruz. Refine edilmiş sakızın içimi çiğ olana göre çok daha kolay olur.